Τι είναι ο Στρεπτόκοκκος;
Επαναπροσδιορίζοντας την Υγεία σου!
Πάρις Ρόιδος
Ph.D, M.Sc. Μοριακός Βιολόγος - Γενετιστής
Επιστημονικός Υπεύθυνος
Λοίμωξη από Στρεπτόκοκκο – Συμπτώματα, Τύποι & Διάγνωση
Ο στρεπτόκοκκος είναι ένα από τα πιο διαδεδομένα βακτήρια που προκαλούν λοιμώξεις στον άνθρωπο. Ανήκει στο γένος Streptococcus και περιλαμβάνει δεκάδες διαφορετικά στελέχη — μερικά από τα οποία είναι ακίνδυνα, ενώ άλλα μπορούν να προκαλέσουν σοβαρές ασθένειες. Ορισμένα στελέχη ζουν φυσιολογικά στο δέρμα και στον φάρυγγα, χωρίς να δημιουργούν προβλήματα. Ωστόσο, σε περιπτώσεις εξασθενημένου ανοσοποιητικού ή τραυματισμού, αυτά τα βακτήρια μπορούν να μετατραπούν σε παθογόνα.
Ιστορική Αναδρομή
Η ανακάλυψη του στρεπτόκοκκου ανάγεται στα τέλη του 19ου αιώνα, όταν οι πρώτοι μικροβιολόγοι κατέγραψαν μικροσκοπικά, σφαιρικά βακτήρια σε ασθενείς με πονόλαιμο και πυρετό. Ο Theodor Billroth περιέγραψε πρώτος το βακτήριο το 1874, αλλά ήταν ο Louis Pasteur και ο Friedrich Rosenbach που συνέβαλαν στην κατηγοριοποίησή του. Η πρόοδος στη μικροβιολογία και η ανακάλυψη των ορολογικών τύπων (όπως οι ομάδες A, B, C) οδήγησαν στην καλύτερη κατανόηση των διαφορετικών στελεχών του στρεπτόκοκκου. Έκτοτε, ο στρεπτόκοκκος παραμένει αντικείμενο εκτενούς μελέτης λόγω της εμπλοκής του σε ποικιλία λοιμώξεων.
Τύποι Στρεπτόκοκκου
Οι κυριότεροι τύποι στρεπτόκοκκου με κλινική σημασία είναι:
Streptococcus pyogenes (Ομάδα A): Υπεύθυνος για φαρυγγίτιδα, οστρακιά, δερματίτιδες και σοβαρές λοιμώξεις όπως στρεπτοκοκκικό σύνδρομο τοξικής καταπληξίας.
Streptococcus agalactiae (Ομάδα B): Αφορά κυρίως νεογνά και εγκύους, προκαλώντας σηψαιμία, πνευμονία ή μηνιγγίτιδα.
Streptococcus pneumoniae: Προκαλεί πνευμονία, μέση ωτίτιδα και βαριές λοιμώξεις όπως μηνιγγίτιδα σε παιδιά και ηλικιωμένους.
Streptococcus viridans: Συνδέεται με λοιμώξεις στόματος και ενδοκαρδίτιδα.
Πώς Μεταδίδεται ο Στρεπτόκοκκος
Η μετάδοση του στρεπτόκοκκου γίνεται συνήθως μέσω σταγονιδίων του αναπνευστικού, κατά τη διάρκεια του βήχα ή του φτερνίσματος. Ορισμένοι τύποι μεταδίδονται μέσω άμεσης επαφής με πληγές ή κατά τον τοκετό (Ομάδα B). Οι φορείς μπορεί να είναι ασυμπτωματικοί, αυξάνοντας τον κίνδυνο διασποράς.
Κλινική Εικόνα της Λοίμωξης στα Παιδιά
Η λοίμωξη από στρεπτόκοκκο της ομάδας A είναι υπεύθυνη για την πλειοψηφία των λοιμώξεων του ανώτερου αναπνευστικού στα παιδιά. Τα συχνότερα συμπτώματα είναι ο πονόλαιμος, ο πυρετός, η αμυγδαλική υπερτροφία με πυώδεις εκκρίσεις, καθώς και πονοκέφαλος ή κοιλιακό άλγος. Εάν δεν αντιμετωπιστεί έγκαιρα, η λοίμωξη μπορεί να οδηγήσει σε οστρακιά ή ρευματικό πυρετό, μια σοβαρή φλεγμονώδη επιπλοκή.
Λοίμωξη από Στρεπτόκοκκο σε Ενήλικες
Στους ενήλικες, η στρεπτοκοκκική λοίμωξη εκδηλώνεται συνήθως με φαρυγγίτιδα ή λοίμωξη του αναπνευστικού. Σε ανοσοκατεσταλμένους ασθενείς ή ηλικιωμένους, μπορεί να εξελιχθεί σε πνευμονία, σηψαιμία ή νεκρωτική περιτονίτιδα. Ο Streptococcus pneumoniae είναι ιδιαίτερα συχνός παράγοντας για νοσοκομειακές λοιμώξεις.
Λοίμωξη κατά την Εγκυμοσύνη
Η παρουσία του Streptococcus agalactiae (Ομάδα B) στην εγκυμοσύνη ενέχει σημαντικούς κινδύνους. Το βακτήριο μπορεί να μεταδοθεί στο νεογνό κατά τον τοκετό και να προκαλέσει σοβαρές επιπλοκές όπως μηνιγγίτιδα, πνευμονία και σηψαιμία. Ο προγεννητικός βακτηριακός έλεγχος για στρεπτόκοκκο Β είναι κρίσιμος πριν τον τοκετό.
Επιπλοκές από Στρεπτοκοκκικές Λοιμώξεις
Παρόλο που οι περισσότερες λοιμώξεις από στρεπτόκοκκο θεραπεύονται εύκολα, η καθυστέρηση στη διάγνωση ή η μη χορήγηση της κατάλληλης θεραπείας μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρές επιπλοκές. Αυτές περιλαμβάνουν τον ρευματικό πυρετό, μια αυτοάνοση αντίδραση που προσβάλλει την καρδιά, τις αρθρώσεις και τον εγκέφαλο. Επίσης, η οξεία σπειραματονεφρίτιδα προκαλεί φλεγμονή των νεφρών μετά από φαρυγγίτιδα ή δερματική λοίμωξη. Η πιο σοβαρή αλλά σπάνια επιπλοκή είναι το στρεπτοκοκκικό σύνδρομο τοξικού σοκ, που απειλεί τη ζωή του ασθενούς.
Διαγνωστικές Μέθοδοι
Η διάγνωση στρεπτοκοκκικής λοίμωξης γίνεται με:
Μοριακό έλεγχο (PCR): Ανιχνεύει DNA του παθογόνου με υψηλή ακρίβεια.
Καλλιέργεια επιχρίσματος: Κλασική μέθοδος επιβεβαίωσης.
Ταχεία αντιγονική δοκιμασία: Άμεσα αποτελέσματα σε φαρυγγίτιδα.
Η PCR είναι η πλέον αξιόπιστη μέθοδος, ειδικά σε ασυμπτωματικούς ή σε περιπτώσεις όπου έχει ξεκινήσει ήδη αντιβιοτική θεραπεία.
Πρόληψη και Αντιμετώπιση
Η πρόληψη περιλαμβάνει βασικά μέτρα όπως η καλή υγιεινή χεριών και η αποφυγή στενής επαφής με νοσούντες. Ο έλεγχος συνιστάται σε περιπτώσεις υποτροπιαζουσών λοιμώξεων.
Η θεραπεία βασίζεται σε αντιβιοτικά πρώτης γραμμής όπως η πενικιλλίνη ή η αμοξικιλλίνη. Σε περιπτώσεις αλλεργίας, προτιμώνται εναλλακτικές όπως η ερυθρομυκίνη ή η κλινδαμυκίνη.
Προτεινόμενες Πηγές
Παραπομπές στα επιστημονικά άρθρα που χρησιμοποιήθηκαν για την εμπλουτισμένη γνώση του άρθρου:
Υποψιάζεσαι Στρεπτόκοκκο;
DNA Therapeutics - Εργαστήριο Μοριακής Βιολογίας & Γενετικής
Η DNA Therapeutics παρέχει επιστημονικά άρθρα για τη γενετική και την υγεία. Δεν υποκαθιστούν ιατρική γνώμη — για προσωπικά ζητήματα, απευθυνθείτε στον ιατρό ή τη Γενετική Συμβουλευτική. Ευχαριστούμε για την εμπιστοσύνη σας.
Κάντε Εγγραφή στο Newsletter
/ ΔΗΜΟΦΙΛΗ /
Για να δείτε όλα τα υπόλοιπα άρθρα της επικαιρότητας, επισκεφτείτε την κύρια σελίδα.